علایم و نشانه های فشارخون بالا

متاسفانه در بسیاری از موارد، بیماری فشارخون بالا، دارای نشانه یا علائم خاصی نمی باشد. در چنین مواردی تنها راه تشخیص بالا بودن فشارخون، اندازه گیری آن است.

اندازه گیری فشارخون یکی از اولین کارهایی است که پزشکان محترم هنگام معاینه ی بیمارانشان در هر نوبت انجام می دهند و این کار نقش مهمی در تشخیص به هنگام این بیماری دارد. از بین هر چهار نفر احتمال دارد یک نفر مبتلا به فشارخون بالا باشد. بنابراین اندازه گیری مرتب فشارخون حداقل هر شش ماه یک مرتبه، به همه توصیه می شود.
بعضی از افرادی که فشارخون بسیار بالایی دارند، اوائل صبح، گاهی سردردی احساس می کنند که کم کم در طول روز از درد آن کاسته شده و بر طرف می شود. به طور کلی بعضی علائم فشارخون بالا در زیر ذکر شده است که بعضی از آن ها مستقیما و بعضی غیر مستقیم  نشان دهنده ی فشارخون بالا است.
سردرد، سرگیجه، تپش قلب، خستگی و بی حالی، کم شدن دید یا تاری آن (ضعیف شدن چشم)، درد قفسه ی سینه، مشاهده ی خون داخل بینی یا ادرار، تنگی نفس شدید، کرختی و مور مور شدن دست و پاها، تهوع و استفراغ و …

عوامل ایجاد فشارخون بالا

بیماری فشارخون بالا یکی از شایع ترین اختلالات مزمن به حساب می رود. حدود یک چهارم (۲۵ درصد) بزرگ سالان به فشارخون بالا مبتلا هستند؛ که نیمی از آن ها احتیاج به درمان دارویی دارند.

علل پر فشاری خون را می توان به دو دسته تقسیم نمود :
۹۵%
فشار خون اساسی یا اولیه
۵%
فشار خون زمینه ای یا ثانویه

علت فشارخون اساسی یا اولیه، ناشناخته می باشد و همان طور که مشاهده خواهید کرد، بیشتر بیماران، فشارخون شان از این نوع می باشد. علت های فشارخون اولیه در کنار علل فشارخون ثانویه مجموعا، عوامل خطر و ریسک فاکتورهای ابتلا به بیماری فشارخون بالا را تشکیل می دهند. بیشتر این عوامل از این قرار اند:

۱- وراثت و سابقه ی فامیلی

تاثیر وراثت در ایجاد این بیماری بسیار زیاد است، حتی بعضی نقش آن را بیشتر از تاثیر محیط می دانند. بیماری فشارخون بالا در بین اعضای برخی از خانواده ها، بیشتر دیده می شود. گاهی مشاهده شده است که ۹۵ درصد اعضای یک خانواده به فشارخون بالا مبتلا هستند یا زمینه ی ابتلا به آن را دارند. بنابراین می توان دریافت که نقش وراثت در ابتلا به این بیماری بسیار زیاد است.
افرادی که یکی از اعضای خانواده شان (مخصوصا پدر یا مادرشان)، فشارخون بالا دارند، احتمال زیادی دارد که به این بیماری مبتلا باشند یا در آینده مبتلا شوند. البته این موضوع برای همه صادق نیست و نباید برای کسانی که یکی از اعضای خانواده-شان مبتلا به فشارخون بالاست، ایجاد ترس نماید؛ زیرا همه ی افراد با پیشگیری مناسب می توانند از ابتلا به این بیماری جلوگیری کنند، حتی درصد زیادی از افرادی که به فشارخون بالا مبتلا شده اند، می-توانند با مطالعه ی روش های تغذیه ی صحیح ذکر شده در این کتاب، از عوارضی که این بیماری در پی خواهد داشت جلوگیری به عمل آورند و فشارخون شان را نیز، به حد طبیعی برسانند.

۲- سن

عامل سن بر روی بسیاری از فعالیت های عمومی بدن تاثیر می-گذارد؛ خواه به صورت مستقیم یا غیر مستقیم. در مورد فشارخون می توان گفت هرچه سن بالا می رود احتمال ابتلا به فشارخون بالا نیز بیشتر می شود. البته این نکته را باید بدانید که فشارخون بالا ممکن است در هر سنی به سراغ آدم بیاید ولی بیشتر مواقع، افراد میان سال به این بیماری مبتلا می شوند.
هنگامی که این عامل با عوامل دیگری چون چاقی و نداشتن تغذیه ی صحیح و… همراه  شود، بسیار خطرساز می گردد. چرا که هم احتمال افزایش فشارخون و هم ابتلا به بیماری های دیگر قلبی عروقی و نیز حملات قلبی یا مغزی زیاد می شود. افراد بالای ۴۰ سال باید گوش به زنگ باشند و مرتب فشارخون خود را اندازه گیری نمایند، زیرا دیده شده است که اغلب، ابتلا به بیماری فشارخون بالا در سنین بالاتر از ۴۰ سالگی اتفاق می افتد. گروهی از محققان معتقدند که سن به خودی خود تاثیر مستقیمی روی ایجاد فشارخون بالا ندارد، بلکه دیده شده با افزایش سن افراد، فعالیت بدنی شان کم و وضعیت روحی شان نیز بدتر شده است و هم چنین تغذیه ی مناسب با سن خود ندارند، که این عوامل به خودی خود ایجاد کننده ی فشارخون بالا و دیگر عوارض پیری می باشد.
اعتقاد گروهی دیگر از محققین بر این است که هر چه سن بالا تر می رود، فشارخون به صورت طبیعی بیشتر می شود. در هر صورت می توان نتیجه گرفت که، با افزایش سن احتمال ابتلا به فشارخون بالا، زیادتر می شود.

۳- جنس

یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار روی ابتلا به بیماری فشارخون، عامل جنسیت است. مردان و زنان به خاطر تفاوت در یک کروموزوم جنسی، از هم متمایز می شوند؛ همین تفاوت ژنتیکی سبب می شود که این دو جنس تفاوت های زیادی در عملکرد سیستم های مختلف بدن داشته باشند. در بدن زنان هورمون های جنسی خاصی ترشح می شود؛ یکی از مهم ترین آن ها استروژن نام دارد؛ این هورمون های زنانه، بر فعالیت-های عمده ی بدن زنان تاثیر می گذارد. این هورمون ها در زنان تا قبل از سنین یائسگی ترشح می شود.
تا قبل از سن یائسگی، یعنی حدود سن ۵۰ سالگی، فشارخون بالا در مردان بیشتر از زنان دیده می شود؛ ولی بعد از این سنین (یائسگی) احتمال ابتلای زنان یائسه به این بیماری نسبت به مردان همسن کمی بیشتر است. بروز سکته های قلبی و تصلب شرائین از عوارض مهم یائسگی است که زنان قبل از سنین یائسگی به علت وجود هورمون های جنسی زنانه (مخصوصا استروژن) نسبت به این بیماری ها بیمه هستند. احتمال بروز تصلب شرائین در مردها در مقایسه با زنان تا قبل از سن ۵۰ سالگی بسیار بیشتر است؛ ولی پس از سن یائسگی، این آمار نتیجه ای عکس دارد !!! و احتمال بروز این بیماری ها و نیز سکته های قلبی و مغزی در زنان بسیار بالاتر می رود، در حدی که در سنین ۶۰ تا ۷۰ تقریبا دو برابر مردان می شود. ولی به طور کلی مردان درباره ی فشارخون آسیب پذیرترند و باید بیشتر مواظب فشارخون خود باشند، زیرا خطرات قلبی و عروقی بیشتری در مردان مشاهده می شود.

۴ –  فعالیت بدنی

به طور کلی، نداشتن فعالیت بدنی و هم چنین ورزش نکردن، احتمال ابتلا به بیماری های مختلف را زیاد می کند. افرادی که فعالیت بدنی متوسطی در طول روز دارند و هم چنین به صورت منظم ورزش می کنند، از سلامت عمومی بیشتری نسبت به افراد دیگر برخوردارند. نکته ی مهمی که باید حتما به آن اعتقاد داشته باشید این است که : ورزش واقعا معجزه می کند. احتمال ابتلا به بیماری فشارخون بالا برای افرادی که فعالیت بدنی کمی دارند، مانند کارمندان، بازنشسته ها، خانه داران، راننده ها و… بیشتر از دیگران است. هم چنین هنگامی که عدم تحرک کافی و ورزش نکردن، با عوامل دیگر نام برده شده همراه می شود، احتمال خطر بسیار بالا می رود. درصد مرگ و میر و ابتلا به بیماری های ناعلاج در افرادی که ورزش نمی کنند، بسیار بالاتر از افرادی است که ورزش سبک و منظمی را انجام می دهند. فواید ورزش بسیار بیشتر از آن است که بتوان در چند سطر آن ها را بیان کرد. (در فصل پیشگیری و درمان  فشارخون بالا، یک روش عالی برای ورزش کردن را خواهید خواند. عمل به آن برنامه ها را از همین امروز به شما توصیه می کنم).

۵- چاقی و اضافه وزن

چاقی نقش بسیار زیادی در ایجاد فشارخون بالا ایفا می کند؛ به طوری که ۲۰ الی ۳۰ درصد از موارد ابتلا به این بیماری مهلک را، به اضافه  وزن نسبت می دهند. هرچه اضافه وزن بیشتر باشد، فشارخون نیز بیشتر است. در تمامی سنین، وزن بدن عامل تعیین کننده ی فشارخون می باشد. فشارخون بالا در افراد چاق تا سه برابر بیشتر از افراد با وزن طبیعی است. هم چنین خطر پیشرفت بیماری فشارخون بالا در افرادی که اضافه وزن دارند، ۴ برابر بیشتر از افراد با وزن طبیعی است. فشارخون بالا در افراد چاق علل گوناگونی دارد. برخی از این موارد :

  1. افزایش عملکرد قلب برای خون رسانی به تمام اعضای بدن
  2. افزایش عمل کرد اعصاب خودکار بدن (فعال شدن اعصاب س مپاتیک)
  3. زیاد بودن انسولین در افراد چاق (هایپر انسولینی)
  4. مقاومت به انسولین
  5.   زیاد بودن هورمون لپتین در افراد چاق
  6.   مصرف بیشتر نمک در افراد چاق
  7.   بالا بودن قند خون در افراد چاق
  8.   مصرف غذاهای پرکالری
  9.   اختلالات خواب در افراد چاق
  10. تغییرات فیزیکی کلیه

در افراد چاق سطح دریافت کالری بالاتر از افراد معمولی است؛ زیرا افرادی که دارای اضافه وزن هستند معمولا، هم غذای بیشتری می خورند و هم از غذاهای پرکالری، استفاده می کنند. افزایش کالری دریافتی سبب افزایش سطح انسولین پلاسمای خون می شود که خود این افزایش انسولین، محرکی قوی برای بازجذب سدیم توسط کلیه ها است. با بازجذب سدیم فشارخون فرد چاق بالا می رود. تحقیقات نشان داده است که: ۱۰% اضافه وزن، ۷ میلی متر جیوه، فشارخون را بالا می برد.

منبع: سایت دکتر کرمانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *